Past de Vrijmetselarij nog wel in deze tijd?

Van oudsher heeft de mens een behoefte aan spiritualiteit ervaren. In de huidige tijd, waar de secularisatie wellicht haar hoogtepunt heeft bereikt, biedt de Vrijmetselarij voor ieder wel denkend mens zonder dogma’s een potentieel belangrijke methode om aan de eigen behoefte aan spiritualiteit op een persoonlijke wijze invulling te geven. Daarbij staat de Vrijmetselarij niet los van de maatschappij, maar maakt daar uitdrukkelijk deel van uit. Zonder zweverig te worden en met groot respect voor de individuele vrijheid wordt ieder individu op een heel effectieve wijze door de bijeenkomsten tot ontwikkeling uitgenodigd.

 

Wat houdt de geestelijke ontplooiing eigenlijk in?

De mens kan met zijn rede veel inzichten en kennis verwerven. Maar een belangrijk deel wordt daarnaast gevormd door processen die zich op een meer onbewust of intuïtief niveau afspelen. Kenmerkend voor de Vrijmetselarij is de gedachte dat iedere mens een deel van kennis en spiritueel inzicht reeds in zich heeft, maar dat niet op een bewust niveau ervaart. Door kennis te nemen van inzichten van anderen (in “comparities”) en het met gebruikmaking van “symbolen” meebeleven van “ritualen”, wordt onbewuste eigen kennis naar een bewust niveau gebracht. Daardoor kan de Vrijmetselaar zich op een persoonlijke wijze en naar persoonlijke behoefte geestelijk ontwikkelen.

 

Waarom zoeken naar zingeving van het bestaan?

Veel mensen bekruipt bij het waarnemen van een heldere nachtelijke hemel het gevoel dat er meer moet zijn dan een materieel bestaan. Leerstellingen van religies en Kerkgenootschappen kunnen aan dit besef niet voor iedereen en altijd voldoende inhoud geven. De drang om meer inzicht in de zingeving van het menselijk bestaan te kunnen verwerven is de belangrijkste drijfveer voor iedere Vrijmetselaar om zich als “kandidaat” aan te melden. En deze invulling vindt vervolgens ook daadwerkelijk plaats.

 

Als de Vrijmetselarij geen religie is, wat is het dan wel?

De Vrijmetselarij is in essentie een methode. Een methode die ervan uitgaat dat ieder mens door het beoefenen van de “Koninklijke Kunst” (de gebruikmaking van symbolen en het gezamenlijk opvoeren van rituelen) in staat is om de eigen kern beter te leren kennen en daardoor, beter in balans met de zin van of in het Leven, in staat is zichzelf en de maatschappij waardevoller te maken. Het ritueel lijkt op een abel spel dat in geborgenheid wordt opgevoerd, waardoor de mogelijkheid tot bezinning ontstaat..Maar de Vrijmetselarij kent geen leerstellingen en zeker geen dogma’s. Zij staat dan ook open voor al dan niet actieve aanhangers van de Christelijke Kerken, Boeddhisme, Hindoeïsme, Islam, Jodendom en alle andere geloofsovertuigingen, mits deze mannen zich volledig openstellen voor andere dan de eigen leerstellingen en respect voor de mening van anderen tonen. Ook niet gelovigen kunnen lid worden van de Vrijmetselarij. Fanatisme laat zich echter op geen enkele wijze met de Vrijmetselarij verenigen.Net als bij religies concentreert de Vrijmetselarij zich in haar kern op de persoonlijke ontwikkeling van het individu. De laatste decennia groeien in het Westen allerlei spirituele centra als paddestoelen uit de grond, omdat de mens er zich in brede kring van bewust wordt dat er meer is tussen hemel en aarde dan materiële genoegens en bezit en daardoor indringend op zoek is naar spiritualiteit.De Vrijmetselarij biedt een al 250 jaar beproefde methode om in die behoefte te voorzien.

 

Kan iedereen lid worden?

Uit het voorgaande mag blijken dat het lidmaatschap voor iedere “vrij man van goede naam” open staat. Men wordt echter niet gevraagd om lid te worden: het initiatief dient van de geïnteresseerde zelf uit te gaan. Diegenen die geen enkele binding met symbolen ervaren, zullen er echter minder hun voordeel mee kunnen doen. Anders dan wel eens gedacht wordt is het ook geen elitaire mannenclub. De leden komen uit alle geledingen van de maatschappij en er is geen relatie met de maatschappelijke of intellectuele status. Omdat het een mannengenootschap is heerst er naast de spirituele en maatschappelijke oriëntering ook een sfeer zoals die bijvoorbeeld bij de Rotary en Lions kan worden aangetroffen. Deze laatste organisaties vervullen echter een belangrijke functie in het versterken van de eigen maatschappelijke positie. Het gedachtegoed van de Vrijmetselarij kan deels goed met dat van het humanisme vergeleken worden. Maar bij deze stroming ontbreekt het kenmerkende van de methode van de Vrijmetselarij en de spirituele aandacht.

 

Heeft de Vrijmetselarij geheimen?

De Vrijmetselarij is een besloten genootschap met een beperkt aantal geheimen. Zo worden de teksten van rituelen alleen aan leden bekend gemaakt. Het effect van een inwijding zou vrijwel geheel weggenomen zijn als de kandidaat al precies wist wat er te gebeuren staat. In het verleden zijn Vrijmetselaren vaak vervolgd (in ons land b.v. tijdens de Duitse bezetting) en zijn samenkomsten verboden. De nadruk op de eigen verantwoordelijkheid en keuzevrijheid staat op gespannen voet met een regime (of dat nu wereldlijk ofwel kerkelijk is), dat geen ruimte biedt aan persoonlijke interpretatie en handeling. Iets dat verboden wordt krijgt al vaak iets geheimzinnigs. Mogelijk hangt er ook een waas van geheimzinnigheid om de Vrijmetselarij door het gebruik van symbolen (dat mogelijk een associatie met magie oproept) en de gebruikmaking van het gedachtegoed uit het oude China, India en Egypte en meer recent het door de Kerk sterk vervolgde Gnosticisme dat in de eerste eeuwen van onze jaartelling een belangrijk stempel op het Christendom had gedrukt. Met dit gedachtegoed wordt de zoekende mens binnen de Vrijmetselarij op subtiele wijze geconfronteerd en voor velen is dat een wat minder bekend terrein en alleen al daardoor geheimzinnig. Degenen die verwachten een leerschool in de mystiek te doorlopen, komen bedrogen uit. Bij een goed uitgevoerde plechtige bijeenkomst, waar iedereen passief dan wel actief aan deelneemt, kan het echter goed zijn dat de deelnemer een mystieke ervaring heeft. Maar deze is dan steeds van persoonlijke aard. De Vrijmetselarij is in zoverre als esoterisch te beschouwen, dat haar stelsel van gebruiken en symbolen met een specifieke inhoud aan lang bestaande ideeën gekoppeld worden en daardoor een geladenheid meekrijgen, die voor buitenstaanders moeilijk te doorgronden is. Dat eeuwenoude gedachtegoed wordt door training en inwijding toegankelijker; dat zou men esoterisch kunnen noemen.

 

Wat houdt het "drie graden stelsel" in?

Naar analogie van het oorspronkelijke Gildestelsel van de kathedralenbouwers, hanteert de Vrijmetselarij het stelsel van Leerling, Gezel en Meester. Voor een inwijding van een kandidaat in de Vrijmetselarij bestaat een inwijdingsritueel. Daardoor wordt deze tot Leerling aangenomen. Na enige tijd wordt de Leerling met een ander ritueel bevorderd tot Gezel en nog weer later door weer een ander ritueel verheven tot Meester. Zo zijn er nog een paar speciale gelegenheden (onder meer bij de zonnewende) waar een specifiek ritueel uitgevoerd wordt. In de drie graden worden verschillende accenten gelegd. Zo heeft de Leerling tot taak vooral aan zichzelf te werken. Zichzelf te leren kennen en te accepteren. De Gezel ontwikkelt inzicht omtrent zijn persoon en zijn handelingen in relatie tot de maatschappij waarin hij leeft en de Meester neemt de ontwikkeling van zijn gehele handel en wandel als mens ten dienste van de essentiële waarden van het leven tot doelstelling. Het mag duidelijk zijn dat deze verheven idealen niet steeds gerealiseerd worden, maar het streven daarnaar wordt door de Vrijmetselaar serieus genomen. Binnen de Vrijmetselarij bestaan ook nog andere graden, die op specifieke, vaak christelijk georiënteerde, aspecten de nadruk leggen. In een stelsel van 32 graden, “de Schotse ritus” worden er een aantal beoefend. Zo wordt er onder meer gerefereerd aan de Rozenkruisers en de Tempelieren. De drie eerder genoemde graden dekken echter het totaal van het kenbare af en vormen als zodanig een afdoend en compleet stelsel.

 

Hoe verloopt een inwijding?

De inwijding van kandidaat tot Leerling is een gebeurtenis, waarbij door gebruik van symbolen en een vast en voorgeschreven ritueel kennis over gebruiken en universele gedachten binnen de Vrijmetselarij worden overgebracht. Daarbij zijn gewoonlijk alle leden aanwezig. Met de inwijding van een kandidaat tot Leerling Vrijmetselaar, wordt deze opgenomen in het verband en verbond van alle Vrijmetselaren, die de Broederschap genoemd wordt. Deze benaming geeft zowel de onderlinge gelijkheid als de onderlinge verbondenheid aan. Men deelt iets gemeenschappelijks. Iets dat als waardevol wordt ervaren en de geladenheid van een woord als Broederschap rechtvaardigt. In principe gaat men dit verbond voor het leven aan, maar mocht men behoefte voelen om het lidmaatschap te beëindigen, dan zal geen strobreed in de weg gelegd worden. Tijdens de inwijding wordt de kandidaat met een aantal aspecten van hemzelf als individu geconfronteerd en daarnaast aangezet tot overdenking van de zingeving van dit aardse bestaan en zijn rol en plaats daarin.

 

Waarom alleen voor mannen toegankelijk?

Het feit dat de Vrijmetselarij alleen voor mannen open staat is zowel haar kracht als haar zwakte. Het zou de indruk kunnen wekken dat het belang van vrouwen in de zoektocht naar de essentiële waarden van het bestaan ondergeschikt of van minder waarde zou zijn. Uiteraard is dit niet de reden. Het vrouwelijk aspect is zelfs van essentieel belang. Dit aspect is echter niet alleen aan de vrouw voorbehouden. De reden is deels historisch, maar in feite van heel praktische aard. Het is van belang dat een Vrijmetselaar zich kwetsbaar op durft te stellen en geen behoefte heeft om zich een houding te geven. Dat gaat voor veel mannen in een mannengemeenschap met een hoge mate van geborgenheid gemakkelijker dan in een gemengd gezelschap. Voor deelname aan de Vrijmetselarij is toestemming van de partner overigens een voorwaarde. De van oorsprong ambachtelijke loges kenden ook alleen mannelijke werkers. De daaruit voortgekomen speculatieve Loges hebben deze lijn doorgetrokken.

 

Wat is de procedure voor toetreding?

Men wordt nimmer gevraagd om toe te treden: een belangstellende dient eerst zelf het initiatief te nemen. Dat kan op diverse manieren; daar is geen voorschrift voor. Vaak zal het eerste contact verlopen via een vrijmetselaar die u ontmoet op een openbare bijeenkomst of in uw vrienden of bekenden kring. Een andere praktische oplossing is om contact te zoeken met een plaatselijke loge. Adressen zijn op de deze website te vinden onder het tabblad "Loges" of door te klikken op de kaart van Nederland. Vervolgens zal er doorgaans een kort (telefonisch) gesprek plaatsvinden met de secretaris van de loge, waarna deze u een aanmeldingsformulier zal toesturen. De procedure tot een lidmaatschap start door het invullen van dit formulier. Kandidaten moeten minimaal 18 jaar oud zin. Voor de allereerste informatie kunt u overigens altijd met de voorzitter van een loge contact opnemen. In de meeste gevallen zal een vrijmetselaar een of meerdere gesprekken met u voeren en wordt samen besloten of de procedure voortgezet wordt. Het aanmeldingsformulier passeert de Commissie van Onderzoek, die samen met u intensief zal nagaan of de Vrijmetselarij iets voor u is en of u iets voor de Vrijmetselarij kunt betekenen. Dat onderzoek verloopt in een aantal stappen, waarin ook zelfwerkzaamheid verwacht wordt. Zo zal u worden gevraagd een aantal vragen te beantwoorden en er vindt minimaal één gesprek met de Commissie van Onderzoek en met de Voorzittend Meester van de Loge plaats. Als iedereen in dit voortraject uw aanmelding steunt, wordt uw kandidatuur en het verslag van de commissie van Onderzoek in de Loge aan de orde gesteld. Na stemming en goedkeuring volgt een landelijke procedure, waarbij uw naam in alle Loges in de lijst van kandidaten wordt voorgelezen. Vervolgens komt ook het fiat van het Hoofdbestuur en staat niets, buiten uzelf, een inwijding meer in de weg. U begrijpt dat de procedure enige tijd in beslag zal nemen en gauw tussen de zes en tien maanden ligt. Dit is voor beide partijen een voordeel. Er worden geen overhaaste beslissingen genomen. Uw deelname is gewoonlijk voor de rest van uw leven en meer dan een gewoon lidmaatschap van een vereniging. Mocht u op enig moment besluiten de procedure te willen stoppen of uw deelname aan de Vrijmetselarij te willen beëindigen, dan bent u daar volkomen vrij in.

  • Sitemap
  • Bezoekers vandaag: 11
  • Bezoekers totaal: 19916
  • Laatste wijziging: 10-02-2015